Cywilizacja majów - rozwinięta cywilizacja rolnicza i miejska, stworzona w okresie prekolumbijskim na terenach Mezoameryki zamieszkałych przez grupy ludów posługujących się językiem majów. Początki osadnictwa Majów w regionie zamieszkiwanym przez nich do dziś datuje się na okolice XXX wieku p.n.e., jednak podstawy późniejszej kultury Majów są widoczne dopiero u Olmeków. To oni właśnie mniej więcej w XVI wieku p.n.e. stworzyli wysoce rozwiniętą kulturę duchową i materialną. W miastach takich jak Tres Zapotes, La Venta i San Lorenzo wzniesiono m.in. niskie platformy i piramidy, a także pojawiła się symbolika związana z kultem zaświatów, jak na przykład przedstawienie wejścia w zaświaty za pomocą ust lub paszczy Potwora Ziemi (Earth Monster). Mniej więcej w tym samym czasie na terenach zamieszkanych przez Majów pojawiają się rolnictwo i ceramika, wyraźnie zapożyczone od Olmeków.
Po upadku cywilizacji olmeckiej w późnym okresie preklasycznym (Late Preclassic), to jest mniej więcej w V wieku p.n.e., na terenach Majów widoczne jest kilka centrów rozwoju:
-
Na wybrzeżu atlantyckim dzisiejszej Gwatemali kultura Epi-Olmeków (Epi-Olmecs) budowała m.in. stele, ołtarze, a także używała swoistego alfabetu, który miał wielki wpływ na późniejsze pismo Majów. Składał się on z około 400 znaków i używał systemu kropek i kresek na oznaczenie liczb, a także zbliżonego systemu kalendarzowego. W warstwie ikonograficznej, Epi-Olmekowie często utożsamiali jaskinie z wejściem w zaświaty.
-
W Petén powstały pierwsze większe zorganizowane wewnętrznie osady (m.in. El Mirador i Nakbé).
-
Na terenie dzisiejszego środkowego Belize pojawiają się pierwsze domy zdobione stukiem i zbudowane wokół centralnego dziedzińca.